Image default

Περί μνησικακίας…!!! «Αυτές οι θάλασσες μια μέρα θα εκδικηθούνε και κάποτε τα όνειρα θα λάβουνε εκδίκηση».

Από την Ελευθερία Φιλίππου

 Από πού πηγάζει η αδυναμία της μνησικακίας;
H Αδυναμία που ονομάστηκε μνησικακία, έχει πολύ βαθιές ρίζες και πηγάζει από την ίδια την ανθρώπινη δειλία. Έτσι η μνησικακία ως μεταμφιεσμένη δειλία (ήτοι φόβος σύγκρουσης, διεκδίκησης ή ακόμη και ρήξης με το παρόν), μεταθέτει τη λύση στο απώτερο μέλλον ψάχνοντας την κατάλληλη ευκαιρία για εκδίκηση. Φαίνεται λοιπόν, πως έτσι επωάζεται η μνησικακία!
Υποχωρώντας και δειλιάζοντας ο άνθρωπος αντί να παλέψει για το δίκιο που τον «έπνιγε» όταν έπρεπε, τώρα πνίγεται στο φαρμάκι της μνησικακίας. Η ιστορία της δε, είναι τόσο παλιά όσο και ο άνθρωπος.
Ο Αίσωπος με τους γνωστούς μύθους του γνώριζε περί μνησικακίας και την παρομοίαζε ως αδυναμία των ανθρώπων, μόνο που με την αλληγορική του δύναμη και ευφυΐα τη φόρτωσε στην αλεπού που επειδή δεν έφτανε τα σταφύλια, τα βάφτισε ξινά (ομφακές έίσιν).
 Είναι ανίκητη όμως η μνησικακία;
Μια δε εξαιρετική και ίσως μοναδική, κατά τη γνώμη μου, στην Ιστορία περίπτωση που μια εν δυνάμει μνησικακία έγινε αναπάντεχη ιστορική επιτυχία, είναι με τον Θεμιστοκλή. Με παρρησία και θάρρος ο Θεμιστοκλής ομολόγησε δημόσια τη ζηλοφθονία του:
” ως καθεύδειν αυτόν ουκ εώη το Μιλτιάδου τρόπαιον”, δηλαδή πως δεν τον άφηνε να ησυχάσει το τρόπαιο (η νίκη, η δόξα) του Μιλτιάδη (στον Μαραθώνα).
Αντί λοιπόν η ζηλοφθονία του να εσωτερικευθεί και να τον αυτοδηλητηριάσει ως μνησικακία, μετετράπη στη μεγαλουργία της νικηφόρας Ναυμαχίας της Σαλαμίνας!
Επομένως, δεν είναι ανίκητη η μνησικακία. Γνωρίζοντας το δε αυτό οι Αθηναίοι, μετά την πτώση των Τριάκοντα τυράννων και την αποκατάσταση της δημοκρατίας & επειδή σοβούσε ο κίνδυνος της διχόνοιας είχαν την ανεπανάληπτη στην ιστορία πολιτική ανωτερότητα και παιδεία να ψηφίσουν ομόφωνα νόμο «περί του μη μνησικακείν», «ηγούμενοι τούτο πρώτον άρχειν δει της ομονοίας» (Αριστοτέλους Αθηναίων Πολιτεία).
Στις μέρες δε έχουμε πληθώρα εκφράσεων όπως «έχει ο καιρός γυρίσματα», «πίσω έχει η αχλάδα την ουρά», «θα γυρίσει ο τροχός» που βρίσκουν θα λέγαμε μνησικακίας. Το σαράκι της, κατατρώγει όχι μόνο άτομα, οικογένειες, ομάδες, τάξεις, κόμματα, έθνη αλλά και θρησκείες και πολιτισμούς. Συχνά ακούγεται «αυτοί οι δύο άνθρωποι έχουν προηγούμενα».
 Αφού λοιπόν έχουν προηγούμενα γιατί περιμένουν;
 Tι φοβούνται;

Η επιστήμη της Ψυχολογίας θα απαντούσε πως οχυρώνονται βολικά στη δήθεν αδιαφορία αλλά το οχυρό αυτό κρύβει το θηρίο της μνησικακίας. Εξάλλου δεν είναι τυχαίο που κόμματα διψασμένα για εξουσία και όχι για δημοκρατία και αξιοκρατία εμφορούνται από ρεβανσισμό και μνησικακία, που τα θέριεψε ο παραγκωνισμός, η αφάνεια και η πολιτική απουσία.
Μια ιδιότυπη μορφή μνησικακίας στις μέρες μας είναι η απαξίωση κορυφαίων εποχών της Ιστορίας του πολιτισμού όπως η κλασσική και το μόνιμο τροπάρι που ακούγεται «μα οι αρχαίοι δεν έκαναν τίποτα γι’ αυτό μπορούσαν και φιλοσοφούσαν αφού είχαν δούλους», λες και σήμερα δεν υπάρχουν δούλοι. Η απάντηση των άνω ανήκει στη Ζακλίν ντε Ρομιγύ που υπερθεματίζει λέγοντας: «Οι Αθηναίοι άνοιξαν πάρα πολλούς δρόμους. Όμως εμείς με τη μνησίκακη μικροψυχία μας θα θέλαμε να τους ανοίξουν όλους». Αλλά και ο Νίτσε στη ‘Γέννηση της Τραγωδίας’: «Οι άνθρωποι νιώθουν ντροπή και φόβο απέναντι στους Έλληνες Αρχαίους, εκτός κι αν εκτιμούν πάνω απ’ όλα την αλήθεια και τολμούν να την αναγνωρίσουν ακέραιη. Διότι κρατούν στα χέρια τους σαν ηνίοχοι τα χαλινάρια της δικής μας και κάθε άλλης κουλτούρας και σχεδόν πάντα τόσο τα άρματα όσο και τα άλογα των άλλων πολιτισμών είναι κατώτερης ποιότητας και αίγλης από τους ηνιόχους τους που το χουν παιχνίδι να γκρεμίσουν αυτό το σύνολο σε μια άβυσσο πάνω απ’ την οποία εκείνοι πηδούν με ένα αχίλλειο άλμα».
Ερχόμενοι στο σήμερα φαίνεται πως παρόλη τη «πρόοδο» φτάσαμε στο σημείο να αποδίδουμε μνησικακία στη φύση αντί να δούμε τη δική μας αλαζονική μνησικακία απέναντι σε αυτή. Με το δίκιο του λοιπόν ο Οδυσσέας Ελύτης διαμαρτύρεται «Δεν έχω που να σταθώ, ακόμα και τα άστρα έχουν κατοικηθεί».
 Πως λοιπόν γίνεται η πρόληψη ή και η αντιμετώπιση της μνησικακίας;
H διεκδίκηση και η σύγκρουση απαιτούν θάρρος, τόλμη, ευθύτητα και ανδρεία. Δεν υπάρχει έμφυτη ανδρεία, δεν χαρίζεται ούτε κληρονομείται αλλά δημιουργείται καθώς ασκείται. Η παρακαταθήκη της σκέψης δικαιώνεται διαχρονικά μέσα από τη σύγκρουση, λύση, κάθαρση ακόμη και τη συμφιλίωση.
Με λίγα λόγια, προτιμούμε …ένα τρομερό τέλος παρά ένα τρόμο δίχως τέλος…!!!
Ακόμη και αν κάποιοι αντιτείνουν πως δεν έχουμε όλοι τις ίδιες δυνατότητες, εύλογο είναι να αναρωτηθεί κανείς πόσο συχνά εξαντλούμε τις δυνατότητες που έχουμε. Σωστά το επεσήμανε ο Πλάτων λέγοντας να γίνουμε καλύτεροι από αυτό που είμαστε, κρείττω εαυτού. Δεν είναι ανάγκη να ξεχωρίσουμε ως ιδιοφυΐες αλλά όλοι να εξαντλήσουμε όλες τις δυνατότητές μας για να αυτοπραγματωθούμε. Η επανάπαυση είναι ελκυστική και βολική γιατί η εικόνα που φτιάξαμε για τον εαυτό μας είναι ικανοποιητική. Όμως μόνο ως ανικανοποίητοι με τον εαυτό μας και βάζοντας ψηλά τον πήχη, τόσο περισσότερο θα τολμάμε και τόσο θα προχωράμε.
Κλείνοντας, θα έλεγα ότι η μόνη μνησικακία που είναι επιτρεπτή είναι εκείνη που υπέστη ποιητική μετατροπή, η μνησικακία που γίνεται ποίηση:
«Αυτές οι θάλασσες μια μέρα θα εκδικηθούνε και κάποτε τα όνειρα θα λάβουνε εκδίκηση». Ο. Ελύτης

σχετικα αρθρα

Leave a review

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε συσκευές, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για τους σκοπούς που περιγράφονται παρακάτω. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία μας και των συνεργατών μας για τους εν λόγω σκοπούς. Εναλλακτικά, μπορείτε να κάνετε κλικ για να αρνηθείτε να δώσετε τη συγκατάθεσή σας ή να αποκτήσετε πρόσβαση σε πιο λεπτομερείς πληροφορίες και να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας πριν από τη συγκατάθεσή σας. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτή την επεξεργασία. ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΙ Περισσότερες Επιλογές