PressDay: 1955-“Τα Σεπτεμβριανά”. Ξεκινάει το πογκρόμ κατά των Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη

Τη νύχτα της 6ης Σεπτεμβρίου 1995, ένας οργανωμένος τουρκικός όχλος επιτίθεται με απίστευτη βία κατά της ελληνικής κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη, πυρπολώντας και λεηλατώντας ελληνικά σπίτια, καταστήματα και σχολεία και καταστρέφοντας εκκλησίες και νεκροταφεία.

Μέσα σε εννέα ώρες καταστράφηκαν ολοσχερώς περίπου 1000 ελληνικά σπίτια, και σοβαρές ζημιές υπέστησαν περίπου άλλα 2500 . Επίσης, καταστράφηκαν περίπου 4.500 καταστήματα, 26 σχολεία, οι εγκαταστάσεις 3 εφημερίδων, 12 ξενοδοχεία, 11 κλινικές, 21 εργοστάσια, 73 εκκλησίες, ενώ συλήθηκαν πάρα πολλοί ελληνικοί τάφοι.

Η δικαιολογία

Μία βομβιστική επίθεση στο πατρικό σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στην Θεσσαλονίκηέ, όπλισε άμεσα την οργή των Τούρκων κατά των Ελλήνων, που θέλησαν να πάρουν εκδίκηση για την επίθεση κατά του Εθνάρχη τους. Ο όχλος οργανώθηκε πολύ γρήγορα και σαν στρατιωτική μηχανή εξαπολύθηκε στην ελληνική συνοικία της Κωνσταντινούπολης ισοπεδόνοντας τα πάντα.

Τουλάχιστον 30 Έλληνες σκοτώθηκαν και εκατοντάδες άλλοι κακοποιήθηκαν βάναυσα. Σε δύο περίπου χιλιάδες υπολογίζονται από τους κύκλους της ομογενείας οι βιασμοί, αν και επισήμως καταγγέλθηκαν μόνο 200.

Η κυβέρνηση των “Νεότουρκων” είχε από καιρό ξεκινήσει μικρές αναταραχές και διώξεις Ελλήνων από την Τουρκική επικράτεια. Έχοντας στήσει έναν δυνατό μηχανισμό προπαγάνδας, καθοδηγούσε δήθεν “απλό λαό” σε εχθροπραξίες κατά Ελλήνων κατοίκων και ελληνικών περιουσιών.

Τα “Σεπτεμβριανά” όπως ονομάστηκαν τα γεγονότα της 6ης Σεπτεμβρίου, ήταν κομμάτι ενός μακρύ καταλόγου κατά διάφορων μειονοτήτων, με μεγαλύτερη αυτή της Ελληνικής κοινότητας.

Η σκηνοθεσία της επίθεσης στο σπίτι του Κεμάλ

Σε ανύποπτο χρόνο, τρεις ημέρες πριν τα γεγονότα, στις 3 Σεπτεμβρίου, η σύζυγος του Τούρκου Πρόξενου στη Θεσσαλονίκη κάλεσε έναν ‘Ελληνα φωτογράφο να απαθανατίσει την αυλή του Προξενείου, με τη δικαιολογία ότι θα έφευγε για την Τουρκία και τις ήθελε ως αναμνηστικές. Η αυλή συνόρευε με ένα παλιό σπίτι το οποίο υποτίθεται πως ήταν το σπίτι που γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ.

Δύο ημέρες αργότερα, τα μεσάνυκτα της 5ης προς 6η Σεπτεμβρίου μία βόμβα εξερράγη στον κήπο του τουρκικού Προξενείου, προκαλώντας μικρές ζημιές στα τζάμια της παρακείμενης «οικίας του Κεμάλ».

Το ίδιο απόγευμα η τουρκική εφημερίδα İstanbul Ekspres σε έκτακτη έκδοση δημοσίευσε φωτογραφίες που παρουσίαζαν “κατεστραμμένο το σπίτι του Πατέρα των Τούρκων, από βόμβα που έβαλαν οι Έλληνες προκαλώντας τεράστια έκρηξη”.

Φυσικά οι φωτογραφίες του ανύποπτου Έλληνα φωτογράφου, που σκοπίμως είχαν ζητηθεί από τη σύζυγο του Τούρκου Πρόξενου, είχαν παραποιηθεί ώστε να δίνουν αυτή την εντύπωση.

Οι ελληνικές αρχές διεξήγαγαν έρευνες και 6 χρόνια αργότερα, το 1961, μέσα από τη δίκη των πρωταγωνιστών των γεγονότων, αποδείχθηκε πως τη βόμβα είχε μεταφέρει στην Ελλάδα από την Τουρκία, Τούρκος πράκτορας και είχε τοποθετηθεί στο σημείο από τον κλητήρα του Τουρκικού Προξενείου.

“Τα αφήσαμε όλα πίσω…”

Με πίκρα, τρόμο και απόγνωση περιέγραφαν τα γεγονότα οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης, που εκδιώχθηκαν σε ένα βράδυ από τα σπίτια τους, οι περισσότεροι μόνο με τα ρούχα τους.

Πίστευαν ότι θα καταλαγιάσει η οργή και θα γυρίσουν πίσω στα σπίτια και τις περιουσίες τους. Όμως είχαν χαθεί οριστικά.

Μέσα σε λίγες ώρες η ελληνική οικονομική και εμπορική δραστηριότητα είχε καταστραφεί σχεδόν ολοκληρωτικά. Σπίτια και περιουσίες των Ελλήνων λεηλατήθηκαν και χιλιάδες Έλληνες έμειναν κυριολεκτικώς μόνο με τα ρούχα που φορούσαν.

Από τις μεγάλες απώλειες που αναπολούσαν οι καινούριοι Έλληνες “πρόσφυγες”, ήταν τα πανάκριβα και περίτεχνα κοσμήματα που κατείχαν.

Τον Φεβρουάριο του 1956 οι πρώτες εκτιμήσεις τουρκικών και ξένων τραπεζών ανέφεραν ζημιές του ενός ή δύο δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών. Η τουρκική κυβέρνηση όμως ανακοίνωσε ότι οι συνολικές ζημιές άγγιζαν μόλις τις 69.578.744 λίρες Τουρκίας, περίπου 25 εκατομμύρια δολάρια.

Από το ποσό αυτό η Τουρκική κυβέρνηση, με μεγάλη καθυστέρηση και μετά από ισχυρή υποτίμηση του νομίσματός της, κατέβαλε τελικά λιγότερα από 10 εκατομμύρια τουρκικές λίρες, που αντιστοιχεί στο λιγότερο από 1% της συνολικής καταστροφής. Πολλά χρόνια αργότερα, η Τουρκία αναγνώρισε στους Έλληνες το δικαίωμα να διεκδικήσουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους, μόνο όμως εφόσον είχαν νόμιμα αποδεικτικά, πράγμα που επίσης απέκλειε το μεγαλύτερο ποσοστό, καθώς τα χαρτιά νομιμοποίησης είχαν χαθεί μαζί με την καταστροφή.

Πολλοί είναι οι Έλληνες, ακόμα και σήμερα που επισκεπτόμενοι την Κωνσταντινούπουλη, περνάνε μια βόλτα από το σπίτι που κάποτε ήταν δικό τους ή των παππούδων τους.

σχετικα αρθρα

Leave a Comment

Leave a review

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε συσκευές, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για τους σκοπούς που περιγράφονται παρακάτω. Μπορείτε να κάνετε κλικ για να συναινέσετε στην επεξεργασία μας και των συνεργατών μας για τους εν λόγω σκοπούς. Εναλλακτικά, μπορείτε να κάνετε κλικ για να αρνηθείτε να δώσετε τη συγκατάθεσή σας ή να αποκτήσετε πρόσβαση σε πιο λεπτομερείς πληροφορίες και να αλλάξετε τις προτιμήσεις σας πριν από τη συγκατάθεσή σας. Οι προτιμήσεις σας θα ισχύουν μόνο για αυτόν τον ιστότοπο. Λάβετε υπόψη ότι κάποια επεξεργασία των προσωπικών σας δεδομένων ενδέχεται να μην απαιτεί τη συγκατάθεσή σας, αλλά έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε αυτή την επεξεργασία. ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΙ Περισσότερες Επιλογές